Alergia, przeziębienie, grypa, czy Covid-19 – jak odróżnić objawy?

Alergia, przeziębienie, grypa, czy COVID-19 – jak odróżnić objawy?

Sprawdź jak odróżnić choroby o podobnych objawach? To ważne dla Twojego zdrowia i spokoju w dobie COVID-19. O chorobach dróg oddechowych i alergii rozmawiamy z lekarzem alergologiem Agnieszką Byrczek-Michalską.

Przeziębienie, podobnie jak grypa oraz COVID-19, to infekcje wirusowe. Łączy je sposób przenoszenia się drogą kropelkową oraz pewne podobieństwo objawów. Alergia to zupełnie inna choroba, nieinfekcyjna, choć objawy mogą również dotyczyć układu oddechowego.

Przeziębienie, grypa, COVID-19 czy alergia mogą być sporym wyzwaniem do odróżnienia przez pacjentów. Jak możemy sobie pomóc w tym trudnym czasie?

alergolog nzoz Revita lek. Byrczek-MichalskaLek. med. Agnieszka Byrczek-Michalska: Zacznijmy od alergii, która w zasadniczy sposób różni się od wymienionych wyżej chorób. Alergia to nadmierna odpowiedź układu immunologicznego na kontakt z elementami otaczającego świata np. pyłkami roślin, pleśniami, roztoczami kurzu czy sierścią zwierząt. Dla nadwrażliwości na alergeny wziewne, charakterystyczne są katar – zazwyczaj wodnisty, uporczywe kichanie, zapalenie spojówek i łzawienie oczu. Charakterystyczną cechą jest również to, że objawy o tle alergicznym nawracają sezonowo, w określonych miesiącach oraz to, że w znacznym stopniu ustępują po włączeniu leków przeciwalergicznych.

Zapalenie spojówek może być również nietypowym objawem COVID-19, ale wówczas rzadko występuje jako pojedynczy objaw.

Kłopotliwym objawem w diagnostyce różnicowej jest zawsze duszność, która może pojawiać się zarówno w przypadku astmy na podłożu alergicznym, jak i zakażeniu koronawirusem. Duszność astmatyczna charakteryzuje się jednak nawrotowością epizodów – szczególnie w nocy, nad ranem, po kontakcie z alergenem, czy w sezonach pylenia.

Przy zakażeniu koronawirusem duszności towarzyszy zazwyczaj suchy kaszel, gorączka, bóle mięśniowe i znaczne osłabienie. Istotny również pozostaje wywiad epidemiologiczny, czyli potencjalny kontakt z osobą zakażoną czy podejrzewaną o zakażenie oraz przestrzeganie wszelkich zaleceń sanitarnych – zasłanianie nosa i ust, dezynfekcja i mycie rąk, unikanie skupisk ludzkich czy ciasnych, źle wentylowanych pomieszczeń.  


Jakie testy alergiczne należy wykonać, aby wykluczyć alergię wziewną jako przyczynę dolegliwości?

A.B-M: W diagnostyce tego typu alergii podstawą pozostają nadal punktowe testy skórne. Pozwalają one potwierdzić podejrzenie, że przyczyną sezonowych lub całorocznych objawów ze strony nosa i oczu jest alergia. Alergolog na podstawie takiego wyniku jest w stanie przedstawić pacjentowi indywidualny plan leczenia objawowego lub odczulania, tak aby sezon pylenia przeszedł jak najłagodniej i by nie dochodziło do progresji choroby alergicznej, w tym rozwoju astmy oskrzelowej alergicznej.

Punktowe testy skórne wykonywane są na przedramieniu i polegają na maleńkim ukłuciu przez kropelkę alergenu. Wynik jest odczytywany po 15-20 min od nakłucia. Testy alergiczne po kwalifikacji lekarskiej i prawidłowo wykonane są badaniem bezpiecznym.

Najlepszym okresem na testy jest pora od jesieni do przedwiośnia, czyli od końca września najpóźniej do końca lutego. Czas ten wyznacza koniec i ponowny początek sezonowego pylenia roślin.

W dobie koronawirusa warto wykonać testy alergiczne, bo może to ułatwić różnicowanie objawów ze strony dróg oddechowych, zwłaszcza gdy pojawią się one w sezonie infekcyjnym.

A co z kaszlem, który może być objawem każdej z wymienionych chorób?

A.B-M: Kaszel jest nieswoistym objawem, który należy interpretować, analizując wszystkie pozostałe objawy oraz dotychczasowe choroby przewlekle takie jak alergiczny nieżyt nosa i spojówek, astma oskrzelowa czy przewlekłe palenie tytoniu. 

Kaszel towarzyszący infekcji – czy to przeziębieniu, czy zakażeniu koronawirusem – najczęściej przebiega z osłabieniem, uczuciem rozbicia, podwyższeniem temperatury ciała, katarem, uciskiem w zatokach obocznych nosa, czasem z dusznością. Słabo reaguje na leki przeciwalergiczne.

Przy alergii sezonowej, wiosną czy latem, czasem w sezonie grzewczym, kaszel towarzyszy nasileniu wodnistego kataru i podrażnieniu spojówek, bez towarzyszącej gorączki. W znacznym stopniu łagodnieje, ustępuje na lekach przeciwalergicznych.

U astmatyków w okresach zaostrzeń (sezon pylenia, zaniechanie leczenia wziewnego)  kaszel towarzyszy epizodom duszności, świstom w trakcie oddychania, uczuciu „przytykania w klatce piersiowej”. W sezonie większego narażenia na alergeny może zwiększać się zapotrzebowanie na leki wziewne.

Jeżeli testy skórne i badania wykażą, że powodem kaszlu i duszności jest astma, to jak wygląda dalsze postępowanie i leczenie?

A.B-M: Jeżeli na podstawie analizy wszystkich objawów pacjenta, czasu ich trwania i nawrotowego charakteru oraz po potwierdzeniu alergii w testach, zostanie rozpoznana astma oskrzelowa, pacjent będzie wymagał dodatkowo leczenia wziewnego. Astma jest przewlekłą chorobą zapalną. Leczenie będzie dobrane indywidualnie i stanowić je będą głównie steroidy wziewne i dodatkowo leki rozkurczowe.

Steroidy wziewne mają działanie przeciwzapalne, działają miejscowo i dlatego są bezpieczne i korzystne. Przy takim sposobie podania nie obniżają ogólnej odporności organizmu. Leki te zapobiegają zaostrzeniom i progresji choroby, czyli utrwaleniu zwężenia dróg oddechowych. 

A jak odróżnić przeziębienie od grypy?

A.B-M: Przeziębienie, czyli wirusowe zapalenie nosogardła to stosunkowo łagodna choroba o krótkim przebiegu. Ogólnemu złemu samopoczuciu towarzyszą najczęściej ból lub drapanie w gardle, katar i blokada nosa, niewielkie podwyższenie temperatury ciała, kaszel. Infekcja zwykle osiąga maksimum objawów po 2-3 dniach i ustępuje samoistnie po upływie 3 do 7 dni. Łagodzą ją leki objawowe, odpoczynek i dobre nawodnienie organizmu.

Jeśli chodzi o grypę, to objawy zwykle są znacznie cięższe i trwają dłużej. Sezon grypowy przypada na półkuli północnej w chłodniejszej połowie roku, od października do kwietnia.

Dla grypy dość charakterystyczny jest nagły początek objawów. Dominuje tutaj gorączka z dreszczami oraz bólami mięśni, po trzech dniach mogą dołączyć suchy, męczący kaszel, ból gardła, katar, czasami nudności, wymioty, łagodna biegunka. Zdarzają się też powikłania w postaci zapalenia płuc czy zapalenia mięśnia sercowego, a także zaostrzenia przebiegu dotychczasowych chorób przewlekłych. Szczególnie dotyczy to pacjentów, którzy próbują „przechodzić” grypę, czyli idą do pracy ignorując objawy, lub nie dbają o odpowiednią ilość snu, odpoczynku, pełnowartościową dietę, palą tytoń, a także nie stosują się do zaleceń lekarskich i przerywają leczenie chorób np. astmy oskrzelowej.

Warto pamiętać, że do dyspozycji mamy szczepionki, chroniące właśnie przed powikłaniami i mogące złagodzić przebieg zakażenia oraz swoisty dla grypy lek przeciwwirusowy. 

Jak odróżnić COVID-19 od grypy?

A.B-M:  Tutaj pojawia się większy problem z uwagi na duże podobieństwo objawów cięższego przebiegu grypy i COVID-19. Tak jak wspomniałam wcześniej, istotny tu będzie wywiad epidemiologiczny, czyli kontakt z osobą z potwierdzonym zakażeniem koronawirusem, czy wirusem grypy, a także kontakt z osobą podejrzewaną o zakażenie zwłaszcza koronawirusem (z uwagi na długi okres wylęgania się tej choroby) oraz czy pacjent przestrzega wszelkich zaleceń sanitarnych – zasłanianie nosa i ust, dezynfekcja i mycie rąk, unikanie skupisk itp. W różnicowaniu mogą pomóc też nietypowe dla grypy objawy, jak całkowita utrata smaku lub węchu.

W dobie pandemii koronawirusa osoby, u których wysokiej gorączce towarzyszy duszność,  czy kaszel muszą zgłosić się, unikając transportu publicznego, do Oddziału Zakaźnego, w celu wykonania testu na obecność wirusa SARS-CoV-2 i objęcia odpowiednim leczeniem.

Generalne wszystkie osoby z objawami infekcji dróg oddechowych powinny do czasu ustąpienia objawów unikać kontaktu z innymi ludźmi. Przy lżejszych objawach pacjenci pozostają pod opieką lekarzy w formie porad telefonicznych. W wybranych przypadkach o prawdopodobnym zakażeniu koronawirusem konieczna będzie weryfikacja w postaci testu na obecność SARS-CoV-2, wykonywana poza Odziałem Zakaźnym.

Rozmawiała: Eunika Bogucka
Foto: Karolina Moskała

Artykuły powiązane:

 

Nasz blog "Promocja Zdrowia" ma charakter edukacyjno-informacyjny, ale nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Dokładamy wszelkich starań, aby prezentowane artykuły były poprawne merytorycznie i aktualne, jednak wszelkie decyzje związane z przebiegiem leczenia należą do lekarza oraz pacjenta i powinny być podejmowane po konsultacji ze specjalistą. Zachęcamy do kontaktu z naszymi lekarzami. Nie ponosimy odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu.