Jak wygląda pierwsza wizyta u kardiologa?

Jak podaje Główny Urząd Statystyczny: 

Dominującą przyczyną zgonów w Polsce są choroby układu krążenia, prawie co drugi zgon jest powodowany tymi chorobami (…) w 2016 udział chorób układu krążenia w ogólnej liczbie zgonów wynosił 43%

O chorobach układu krążenia oraz o wizytach u specjalisty kardiologa rozmawiamy z lekarzem NZOZ Revita Andrzejem Gębalą.

lek. A. Gębala kardiolog NZOZ Revita
lek. Andrzej Gębala, kardiolog NZOZ Revita

Panie doktorze, dlaczego w Polsce wciąż notujemy tak wysokie statystyki umieralności z powodu chorób układu krążenia?

Lek. Andrzej Gębala: Wynika to głównie z jednego czynnika, braku świadomości, że większość schorzeń w pierwszej fazie przebiega bezobjawowo. Wiele chorób na początku można diagnozować bardzo prostymi metodami, ale nie pamiętamy lub nie chcemy pamiętać, że takie badania warto wykonać, nawet jeżeli nic nam nie dolega. Uważamy, że jak nie ma dolegliwości, to nie ma choroby. 

Nadal też pokutuje opinia, że „jak się zaczniesz się badać, to Lekarz Ci coś znajdzie i będziesz musiał do niego chodzić do końca życia, bo cię uzależni od leków”. To jest przysłowiowe „odwracanie kota ogonem”. Nie leczy się ludzi zdrowych, tylko chorych. Jeżeli masz nadciśnienie, to w większości przypadków jest to schorzenie do końca życia. 

Zdarzają się przypadki, w których można obniżyć wysokie ciśnienie, ale to wymaga zmian w stylu życia i dużej dyscypliny ze strony Pacjenta. Oprócz przyjmowania leków, trzeba bezwzględnie rzucić palenie, ograniczyć spożywanie alkoholu do sytuacji okazjonalnych, pozbyć się zbędnych kilogramów, radykalnie zmienić swoją dietę, przejść głównie na dietę roślinną, niskocholesterolową, ograniczyć spożycie soli, regularnie ćwiczyć, zredukować stres i nauczyć się technik relaksacyjnych — te wszystkie zmiany często przerastają Pacjentów.

Jeżeli Pacjent nie może lub nie potrafi dokonać takich zmian w swoim życiu, to nie potrafimy inaczej wyleczyć nadciśnienia, a jedynie je „zaleczyć” poprzez stosowanie farmakoterapii. W takiej sytuacji trzeba niestety zażywać leki do końca życia. To proces długotrwały wymagający jak wszystko ciężkiej pracy.

Wiele osób ma obawy przed pójściem do lekarza, ponieważ nie wie, czego może się spodziewać. Proszę opisać, jak wygląda pierwsza wizyta u kardiologa i kiedy powinna ona nastąpić?

AG: W Polsce, Pacjenci, którzy nie są objęci dodatkowym programem ochrony zdrowia przez zakład pracy — do kardiologa najczęściej trafiają już poważnymi dolegliwościami ze strony układu sercowo-naczyniowego. Mają wysokie ciśnienie, bóle w klatce piersiowej, „kołatanie” serca, zadyszkę itp. Niestety, taka pierwsza wizyta ma dopiero miejsce między 40. a 50. rokiem życia. 

Ważne jest, aby na pierwsze badanie przyjść parę lat wcześniej, co najmniej ok. 30. roku życia. Wówczas lekarz ma szansę wychwycić pierwsze nieprawidłowości, jeżeli takie się pojawią. To jest też dobry czas na modyfikację stylu życia, im wcześniej zaczniemy, tym łatwiej się do takich zmian przyzwyczaimy.

Podczas pierwszej wizyty, kardiolog najpierw przeprowadza wywiad i pyta o bieżące dolegliwości, styl życia, aktywność fizyczną, przebyte operacje i zabiegi. Potem zwykle osłuchuje pacjenta, mierzy ciśnienie, notuje wagę oraz wykonuje badanie EKG i zapisuje leki, jeżeli to konieczne. 

Czy na pierwszą wizytę powinniśmy przynieść jakieś badania?

AG: Jeżeli na pierwszą wizytę kieruje nas lekarz rodzinny, warto poprosić go o skierowanie na podstawowe badania takie jak: morfologia, poziom cukru, lipidogram. Przy czym lipidogram jest najważniejszym z tych wszystkich badań. Aby odnieść maksymalne korzyści z wizyty, trzeba go ze sobą przynieść.

A jakie dodatkowe badanie diagnostyczne może zlecić kardiolog?

AG: W trakcie pierwszej wizyty oceniam badania, pomiary ciśnienia. Na tej podstawie daję zalecenia i proszę o kontrolę za 1-3 miesięcy. W tym czasie Pacjent zwykle wykonuje holter ciśnieniowy, przeprowadza też diagnostykę nadciśnienia: USG brzucha (ocena nerek), echo serca oraz badanie dna oka. Jeżeli występują kołatania serca, dodatkowo zlecamy holter EKG. 

Nie są to badania niezbędne już na kolejną wizytę bo zdajemy sobie sprawę z kosztów, jakie musi ponieść Pacjent, jednak dla pełnej oceny schorzenia takie „badania otwarcia” są konieczne do wykonania w przeciągu pierwszych kilku miesięcy leczenia. Będą też istotne za kilka lat do oceny postępu leczenia. 

Jak często powinniśmy odwiedzać kardiologa?

AG: Częstość kontroli kardiologicznych zależna jest od wieku, innych schorzeń, postępu choroby. Zwykle po stabilizacji powinna następować co 3-4 miesiące, choć w pierwszym okresie wizyty mogą być częstsze, ponieważ ustalanie leczenia to metoda wypróbowania leków, ich dawkowania, możliwych skutków ubocznych. 

Stosujemy zapisany lek i patrzymy jak działa. Zwykle lek musi się wysycić, więc kolejna wizyta kontrolna następuje za około 14 dni. Oczywiście na każdy lek można być uczulonym, można też doświadczyć skutków ubocznych, o których informuję Pacjenta. Jeżeli takie wystąpią, to Pacjent przychodzi wcześniej. W trakcie leczenia dochodzą też zmiany pogody, które mogą wpływać na Pacjentów, inne schorzenia, emocje więc uprzedzam Pacjenta jak należy modyfikować leczenie w konkretnych sytuacjach. 

Zawsze też podkreślam, że nie można samodzielnie całkowicie odstawić leków na dłużej niż dzień (przez zapomnienie), ponieważ może to grozić dużym skokiem ciśnienia. W razie wątpliwości można się również umówić na 

Na co jeszcze powinni uważać pacjenci z nadciśnieniem?

AG: Może odniosę się do obecnej sytuacji. Pacjenci często teraz pytają o powikłania związane z chorobami wirusowymi typu grypa i dodatkowo związanymi z niezbadanym do końca koronawirusem. Zdarza się, że ciśnienie waha się przy infekcjach, organizm broni się przed patogenami, więc może różnie reagować. Jeżeli pojawiają się gwałtowne skoki ciśnienia, należy zgłosić się do lekarza. Na szczęście grypa, o ile prawidłowo leczona, bardzo rzadko daje powikłania ze strony układu krążenia. 

Natomiast ważne tu są słowa prawidłowo leczona, co m.in. oznacza, że gdy chorujemy, to zostajemy w domu, przyjmujemy leki i odpoczywamy. Nie próbujemy „przechodzić grypy”, niedoleczona grypa może mieć poważnie konsekwencje dla zdrowia. Ze strony układu krążenia objawia się to gwałtownym spadkiem wydolności, czyli trudnościami z przejściem kilkudziesięciu metrów, dusznością, kołataniem serca, arytmią. 

Wówczas należy wykonać badania krwi: CRP, OB, morfologię, kreatyninę, potas, cukier, transaminazy oraz badania kardiologiczne takie jak: echo serca, holter EKG, RTG płuc P-A plus najlepiej lewy bok i przyjść z wynikami. Jeżeli stan jest cięższy i czujemy się bardzo źle, należy do razu zgłosić się do kardiologa, tak aby Lekarz mógł przynajmniej osłuchowo ocenić wydolność krążenia i wykonać EKG

W sytuacji gdy podejrzewamy u siebie zakażenie koronawirusem, postępujemy zgodnie z bieżącymi rekomendacjami Sanepidu.

Rozmawiała: Eunika Bogucka
Źródło danych: GUS

Artykuły powiązane:

 

Nasz blog "Promocja Zdrowia" ma charakter edukacyjno-informacyjny, ale nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Dokładamy wszelkich starań, aby prezentowane artykuły były poprawne merytorycznie i aktualne, jednak wszelkie decyzje związane z przebiegiem leczenia należą do lekarza oraz pacjenta i powinny być podejmowane po konsultacji ze specjalistą. Zachęcamy do kontaktu z naszymi lekarzami. Nie ponosimy odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu.