Kłucie i ból w okolicy serca – jakie są przyczyny, kiedy zgłosić się do lekarza?

Kłucie i ból w okolicy serca – przyczyny, rodzaje i postępowanie


Kłucie, kołatanie serca, bóle w okolicy serca czy przy mostku są jednymi z najczęściej opisywanych przez pacjentów odczuć, gdy zgłaszają się do kardiologa. 

Wszystkie te symptomy mogą świadczyć zarówno o zwykłym przeciążeniu stresem, ale też o zawale serca lub zapaleniu osierdzia, czy mięśnia sercowego, jak również o zaburzeniach układu nerwowego, chorobach żołądka (refluks pokarmowy), zwyrodnieniach kręgosłupa, czy powikłaniach pogrypowych i poinfekcyjnych. 

O różnicowaniu dolegliwości w okolicach serca i badaniach diagnostycznych rozmawiamy ze specjalistą NZOZ Revita, kardiologiem lek. Andrzejem Gębalą.  

Przychodzi Pacjent do Lekarza i zgłasza, że odczuwa kłucie w okolicach serca, od czego Pan zaczyna badanie?

kardiolog NZOZ Revita A. Gębala
lek. Andrzej Gębala, kardiolog NZOZ Revita

Lek. Andrzej Gębala: Jak każde badanie zaczynamy od dokładnego wywiadu czy Pacjent ma obciążenia dziedziczne, czy w jego rodzinie występowały choroby serca lub zawały, itd. Następnie pytam o charakter pracy, czy w ostatnim czasie było duże obciążenie stresem, nadużywanie alkoholu, papierosów, czy Pacjent przebył jakąś ostrą infekcję lub był przeciążony fizycznie. To są najczęstsze przyczyny okresowego kłucia w klatce piersiowej i w okolicach serca. 

Następnie pytam o charakter, okoliczności i długość bólu. Czy ból w okolicach serca zmienia się przy głębszym oddechu, skręcie tułowia, lub ucisku. Istotną informacją jest długość trwania bólu czy nasila się lub łagodnieje po wysiłku. Te informacje dają nam możliwość zaplanowania dalszej diagnostyki oraz wstępnego postępowania. Na końcu przystępuję do badania fizykalnego  – pomiar ciśnienia tętniczego, osłuchanie płuc, serca, badanie palpacyjne w miejscu dolegliwości oraz ocena kręgosłupa. Bardzo pomocne jest wykonanie przed wizytą EKG spoczynkowego. Wtedy można określić jakie dalsze badania należy wykonać i podać Pacjentowi wstępną, ale najbardziej prawdopodobną przyczynę dolegliwości.

O czym może świadczyć jeden z najpowszechniejszych objawów, jakim jest kłucie serca?

AG: Najczęściej przyczyną kłucia w okolicach serca jest powiązanie elementów wymienionych powyżej czyli np. stres, duży wysiłek fizyczny, przebyta infekcja. Mogą dołączyć do tego niedobory pokarmowe, czy zmiany pogody. 

Złe odżywianie, niedobory magnezu (o rodzajach magnezu pisaliśmy w tym artykule) i innych pierwiastków oraz stres związany z wymienionymi dolegliwościami wywołują błędne koło. Dolegliwości powiększają stres, ten z kolei przyczynia się do obniżenia parametrów i tak dalej w dół jak na spirali. 

Na tym etapie konieczna jest wizyta u dietetyka, ustalenie planu suplementacji oraz poprawa trybu życia. Dlatego w naszej przychodni pracuje dietetyk i jeżeli widzę, że Pacjent ma np. dużą nadwagę, nie radzi sobie z planowaniem posiłków, zdrowym odżywianiam i suplementacją to kieruję go na taką konsultację. 

Podsumowując redukcja stresu, dbanie o rytmy dobowe, regularny sen i spożywanie posiłków o podobnych porach, nienajadanie się na noc, unikanie alkoholu – mogą znacząco wpłynąć na odczuwane dolegliwości.

A wspomniał pan, że również pogoda może mieć wpływ na samopoczucie Pacjenta?

AG: Najczęstszą porą występowania dolegliwości związanych z bólem lub kłuciem w okolicy serca są pory przejściowe jesieni w zimę, zimy w wiosnę, choć to ze względu na zauważalne zmiany klimatu też ulega zaburzeniom. Gwałtowne zmiany frontów atmosferycznych, zmiany ciśnienia sprzyjają pogorszonemu samopoczuciu. 

Oczywiście nie oznacza to, że mamy te dolegliwości bagatelizować, ponieważ zawsze u kilku do kilkunastu procent pacjentów, takie objawy wiążą się z poważniejszymi schorzeniami. Pacjent nigdy nie jest w stanie sam określić czy owo kłucie w klatce piersiowej to na przykład tylko efekt przeciążenia stresem czy coś poważniejszego. Dlatego zawsze należy udać się na konsultację do kardiologa, który na podstawie badań postawi diagnozę lub zleci badania dodatkowe.

Co mogą oznaczać takie dolegliwości jak kołatanie serca, bóle w klatce piersiowej po przebudzeniu lub wysiłku fizycznym?

AG: Bóle za mostkiem po wysiłku, ustępujące w spoczynku, zwłaszcza przy istniejących czynnikach ryzyka choroby niedokrwiennej serca jak: wiek, zawały w rodzinie, palenie papierosów, nadużywanie alkoholu, otyłość, nadciśnienie, stres, mało ruchu, wysoki cholesterol zawsze są objawem bardzo poważnym i muszą być niezwłocznie konsultowane z kardiologiem. 

Kołatania serca mogą pierwotnie być związane z sercem – uszkodzeniem serca, wadami serca, ale również mogą być wtórnie powiązane z innymi chorobami towarzyszącymi jak: anemia, niedobory potasu, zaburzenia endokrynologiczne, zaburzenia funkcji nerek czy pracy wątroby. Stąd tak ważne, aby Pacjent przynosił na wizytę kardiologiczną podstawowe wyniki badań: morfologia, OB, CRP, cukier, potas, kreatynina, lipidogram, transaminazy i pełny panel tarczycowy

Jeżeli zaistnieje gwałtowna potrzeba wizyty i nie ma czasu na wykonanie badań, to należy zabrać ze sobą wyniki archiwalne sprzed kilku miesięcy, ale maksymalnie do roku. Starsze wyniki też można przynieść, ale ma to sens jeżeli ktoś już ma zdiagnozowane jakieś schorzenie towarzyszące. Wtedy takie starsze badania są istotne do oceny przebiegu tego schorzenia. Niezbędne jest też wykonanie kilku pomiarów ciśnienia w domu i zanotowanie ich! Około połowy Pacjentów ma podczas wizyty zawyżone ciśnienie z uwagi na stres, jest to tzw. nadciśnienie białego fartucha.

Bóle w okolicach serca po przebudzeniu mogą natomiast mieć związek ze zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa, czy złą pozycją przy wypoczynku nocnym. To też należy przeanalizować.

Jakie badanie powinien wykonać Pacjent, aby wykluczyć problemy ze strony układu sercowo-naczyniowego?

AG: To zależy od odpowiedzi na pytania zadane w trakcie wywiadu lekarskiego, wyników badania w gabinecie i oceny dostarczonych wyżej wymienionych badań podstawowych. Najczęściej zlecamy próbę wysiłkową. Ale ponieważ jest to badanie prowokacyjne, to przed badaniem wysiłkowym zlecamy także echo serca, tak aby zbędnie nie narażać potencjalnie zmienionego chorobowo serca do wysiłku. Oczywiście po osłuchaniu, badaniu EKG możemy już dość dużo powiedzieć o kondycji serca, jednak to USG serca ocenia dużo dokładniej jego budowę i możliwości wykonania próby wysiłkowej. 

Przy kołataniach standardowo wykonujemy holter EKG. Jeżeli te badania nie dają pełnej diagnozy to wykonujemy RTG płuc, RTG kręgosłupa szyjno-piersiowego i USG brzucha. Przy prawidłowych wynikach wszystkich powyższych badań można rozważyć gastroskopię. Jeżeli Pacjent miał już wykonane któreś z powyższych badań, to powinien je przynieść do oceny, tak aby ich zbędnie nie powtarzać. Dopiero ocena tego badania, czas od jego wykonania decyduje o ewentualnej konieczności powtórzenia.

Dziękuję za rozmowę.

Jeżeli odczuwasz jakiekolwiek dolegliwości ze strony serca, zgłoś się na badania do NZOZ Revita. Oferujemy również szeroki pakiet badań kardiologicznych. Serdecznie zapraszamy! Rejestracja telefoniczna: +48 601 555 644 lub przez portal ZnanyLekarz (prosimy o rejestrację minimum dwie godziny przed planowaną wizytą).

Rozmawiała: Eunika Bogucka
Zdjęcie: Karolina Moskała oraz

 Engin Akyurt z Pexels

Artykuły powiązane:

Nasz blog "Promocja Zdrowia" ma charakter edukacyjno-informacyjny, ale nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Dokładamy wszelkich starań, aby prezentowane artykuły były poprawne merytorycznie i aktualne, jednak wszelkie decyzje związane z przebiegiem leczenia należą do lekarza oraz pacjenta i powinny być podejmowane po konsultacji ze specjalistą. Zachęcamy do kontaktu z naszymi lekarzami. Nie ponosimy odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu.