Migrena - zrozumieć chorego

Według danych Światowej Organizacji Zdrowia około 50% światowej populacji cierpi na bóle głowy różnego pochodzenia. Z czego aż 30% osób cierpi na migreny. 

Czym jest migrena? 

Migrena to choroba przewlekła, objawiająca się uporczywym i nawracającym bólem głowy. Jest to schorzenie neurologiczne o niejasnych przyczynach. Współczesna medycyna wiąże ją z czynnikami genetycznymi (90% osób cierpiących na migreny podaje, że choroba ta towarzyszy rodzinie od pokoleń) oraz z zaburzeniami mózgowego przepływu krwi.

Migrena, ma różne stopnie nasilenia oraz częstotliwość występowania. Ból może być bardzo wyczerpujący i zostać wywołany przez różnorodne czynniki takie jak: stres,  duży wysiłek fizyczny, silne emocje, alkohol, gwałtowne zmiany ciśnienia, nagłe zmiany pogodowe, niedobór lub nadmiar snu, itp. Może też pojawić się bez wyraźnego powodu. 

Kto najczęściej choruje?

Statystyki pokazują, że na migrenę cierpi więcej kobiet niż mężczyzn. Najczęściej chorują osoby w średnim wieku. Podaje się, że zapadalność roczna u dorosłych kobiet wynosi 14-35%, u mężczyzn 6-15%, u dzieci poniżej 12 roku życia 4-5%. Migrena zaczyna ustępować w okresie menopauzy u kobiet i wraz z postępującym starzeniem się u mężczyzn. Jedynie 5% siedemdziesięciolatków wciąż cierpi na tę chorobę. Mimo iż migrena to schorzenie przewlekłe, zdarzają się przypadki ustąpienia choroby w trakcie ciąży. 

ból głowy, migrena

Przebieg epizodu migrenowego

Zdarza się, że przed atakiem migreny, mogą pojawić się zapowiadające ją symptomy takie jak zaburzenia widzenia np. mroczki przed oczami, ciemne plamy, pulsujące półksiężyce, błyskające punkty, a także światłowstręt. Może pojawić się również mrowienie wokół ust oraz zaburzenia mowy, drętwienie lub mrowienie kończyn. Jest to tak zwana migrena z aurą, na którą cierpi ok. 15% chorych. Pozostali chorzy (ok.  80%) doświadczają „zwykłej” migreny - bez aury.

W trakcie migreny, oprócz uporczywego bólu, często pojawia się nadmierna wrażliwość na dźwięki (fonofobia) czy zapachy (osmofobia). Czasem towarzyszą jej nudności, a nawet wymioty. Taki rodzaj dolegliwości często powoduje niezdolność do pracy, a w skrajnych przypadkach również niemożność wykonywania najprostszych, codziennych obowiązków. Atak migreny może trwać od 4 do 72 godzin. Chory po ataku migreny, jest wyczerpany i zwykle potrzebuje czasu, aby wrócić do pełnej sprawności. 

Migrena jest skomplikowanym schorzeniem, często trudnym do zrozumienia i lekceważonym przez otoczenie. 

Metody leczenia migreny

Do przerwania napadu migreny mogą czasem wystarczyć niesterydowe leki przeciwzapalne, ale bardzo ważne jest szybkie zażycie leku przeciwbólowego na samym początku ataku. 

Lekami z wyboru w leczeniu migreny są tryptany, które przerywają ból u około 80% chorych. Dla osób cierpiących na migrenę ważna jest profilaktyka, zmiana diety i trybu życia, np. wyeliminowanie z jadłospisu czerwonego wina, orzeszków ziemnych, żółtych serów.  Pomocne są również techniki wspierające, takie jak masaże i ćwiczenia relaksacyjne redukujące nadmierny stres.

W przypadku częstych i ciężkich napadów migreny lekarz neurolog zaleca przewlekłe leczenie farmakologiczne, mające na celu zmniejszenie częstości ataków bólu i złagodzenie przebiegu napadu migreny. Pozytywne efekty w leczeniu migreny może przynieść również akupunktura. 

Jak pomóc naszym najbliższym zrozumieć czym jest migrena?

Zapytaliśmy, specjalistę neurologa, jak pacjenci opisują ten stan i co chcieliby przekazać swoim najbliższym, którzy nie znają tego schorzenia? 

Oto wypowiedzi kilku z nich:

1. „Przestańcie nam ciągle mówić „napij się wody”. Picie wody jest ważne, ale woda nie pomaga na migrenę” – Barbara K.

2. „To jest taki ból jakby mi ktoś szorował papierem ściernym po głowie - nic do wtedy do mnie nie dociera i chcę żeby wszyscy zostawili mnie w spokoju” – Krzysztof K.

3. „To nie jest coś co można kontrolować i po prostu „wziąć się w garść”. To nie jest zwykły ból głowy. To potworna dolegliwość, która nie pozwala mi na wykonywanie najprostszych czynności” – Justyna Z.

4. „Dla dobra dzieci i męża, często udaję, że czuję się znacznie lepiej niż faktycznie. Staram się ukrywać swój stan, bo i tak nikt mnie nie rozumie i nie chcę ich martwić ”.  – Teresa J.

5. „Czasem boję się wyjść z domu, w obawie że migrena znów zaatakuje. Moi rodzice mówią, że to głupie, tylko babcia mnie rozumie” – Kasia Z.

6. „Nie mówcie nam, że „nie wyglądamy” na chorych. Na zewnątrz wszystko może wydawać się ok, ale ból w środku po prostu rozsadza mi głowę i nie chce mi się wtedy żyć” – Wiktoria S.

7. „Kiedy nadchodzi, nie jem, nie piję, zasłaniam okna, zamykam drzwi, leżę nieruchomo w kompletnych ciemnościach i modlę się, żeby jak najszybciej przeszła.” – Andrzej P.

8. Niektórzy z nas potrafią wyczuć, że nadchodzi. I to jest najgorsze, … wyczekiwanie kiedy znów się zacznie, ten strach jest okropny …” – Stanisława z Wolbromia

9. „Zwykłe odgłosy z kuchni, trzaskanie drzwiami, radio u sąsiada, szczekający pies, dzieci krzyczące na dworze wszystko potęguje ból, który rozsadza ci głowę i myślisz, że za chwilę zwariujesz ” – Anna P.

10. „Leki nie powodują ustąpienia migreny. Mogą trochę złagodzić ból na chwilę, tak aby można było jakkolwiek funkcjonować. Ale ból nadal pozostaje. Nic nie pomaga. Byłam u najlepszych lekarzy, próbowałam medycyny chińskiej, masaży i nawet porad u „babki zielarki”. Nic mi nie pomaga. Oddałabym kilka lat życia, aby pozbyć się jej choć na jakiś czas” – Krystyna J.

Migreny bardzo utrudniają normalne funkcjonowanie. Chorzy często spotykają się z irytacją i brakiem zrozumienia ze strony otoczenia. Do tego często dochodzą problemy z prawidłowym rozpoznaniem, nie wszyscy są świadomi, że chorują na przewlekłe migreny. Przez lata faszerują się zwykłymi lekami przeciwbólowymi w ogromnych dawkach, które nie tylko nie pomagają, ale wręcz pogarszają ich stan, stopniowo zatruwając organizm. 

Z tego powodu, konsultacja u lekarza specjalisty jest niezwykle ważna, potrzebne jest przeprowadzenie pogłębionego wywiadu z chorym oraz diagnostyka. Warto podkreślić, że silne i nawracające bóle głowy mogą być również wynikiem innych niż migrena schorzeń, takich jak guzy mózgu, krwiaki, choroby kręgosłupa, zatok, itp., które najpierw należy wykluczyć, zanim przystąpimy do leczenia migreny.

Jeżeli Ty lub ktoś z Twoich bliskich, cierpi na uporczywe i nawracające bóle głowy, skontaktuj się ze specjalistą neurologiem.

Opracowanie: Eunika Bogucka-Jamka
Konsultacja medyczna: dr n.med. Anna Helon

Źródło danych: WHO

Artykuły powiązane: