Na czym polega USG Doppler?

USG Doppler — na czym polega, kiedy zgłosić się na badanie?

USG Doppler to nieinwazyjne badanie wykonywane przy pomocy aparatu USG. W trakcie takiego badania USG, wykorzystując metodę obrazowania Dopplera, możemy zobaczyć i zmierzyć przepływ krwi w naczyniach krwionośnych w ciele człowieka. Badanie metodą dopplerowską poszerza zakres informacji, który możemy uzyskać w ramach danego badania, np. jeśli mamy wzmożony przepływ krwi w danej tętnicy—zaopatrującej narząd—to prawdopodobnie mamy do czynienia patologią w zakresie danego narządu, czyli stanem chorobowym.

Na pytania dotyczące USG Dopplera odpowiada nasz specjalista ultrasonografii i lekarz rodzinny, Damian Brzostowicz.

lek. Brzostowicz, USG NZOZ Revita

Jakie są wskazania do wykonania USG metodą Dopplera?

Lek. Damian Brzostowicz: Przede wszystkim badanie metodą Dopplera jest poszerzeniem tradycyjnego USG i pozwala „zobaczyć więcej”, czyli zobaczyć gdzie i jak płynie krew. Ma to znaczenie w odróżnianiu uwidocznionych zmian — jeśli zmiana jest unaczyniona, czyli płynie w niej krew, to mamy do czynienia z tkanką litą. Jeśli zmiana nie ma naczyń, to sugeruje to inny charakter zmiany, np. cystę, czy ropnia.

Ma to bardzo duże znaczenie dla dalszego postępowania, np. w USG piersi — jeśli uwidocznimy guza (w którym są widoczne naczynia z przepływem) to musimy poszerzyć diagnostykę, która często kończy się usunięciem zmiany. I odmiennie, jeśli uwidocznimy torbiel, gdzie nie ma przepływu, nie będziemy poszerzać diagnostyki. 

Samo badanie metodą Dopplera wykonuje się jednak przede wszystkim w podejrzeniach nieprawidłowego przepływu krwi, np. zwężeniach tętnic, czy niedrożności lub zakrzepicy żył głębokich. Dodatkowo pozwala na uwidocznienie krążenia obocznego oraz pozwala na zakwalifikowanie do zabiegów naczyniowych.

Czy istnieją jakieś przeciwwskazania do wykonania badania metodą Dopplera?

DB: Na pewno bezwzględnym przeciwskazaniem jest brak zgody pacjenta, poza tym miejscowe stany, które uniemożliwiają przyłożenie głowicy, np. rany, oparzenia skóry, rany otwarte, lecz są to raczej względne przeciwwskazania. Ogólnie do badań USG ciężko jest znaleźć przeciwwskazania, jest to bardzo bezpieczne badanie. Można je nawet wykonać w karetce, czy na miejscu wypadku, tzw. FAST USG.

USG też często wykonuje się w trakcie operacji chirurgicznych, gdzie głowicę przykłada się do operowanej tkanki, najczęściej, aby zobaczyć, czy wycięto „całą zmianę”. Ma to szczególne znaczenie, gdy chirurg nie jest w stanie palpacyjnie wyczuć guza, a makroskopowo nie widać, gdzie on się zaczyna, a gdzie kończy i jest to tzw. USG śródoperacyjne.

Jak przygotować się do USG Dopplera?

DB: Do badania USG tętnic szyjnych, czy kończyn górnych lub dolnych nie wymaga się szczególnego przygotowania. Natomiast do badania naczyń wewnątrzbrzusznych przygotowujemy się jak do zwykłego badania USG brzucha z tym że nie musimy mieć wypełnionego pęcherza moczowego. Czyli badanie wykonujemy na czczo lub co najmniej 6 godzin po ostatnim posiłku. W dniu poprzedzającym badanie spożywamy wyłącznie lekkostrawne i niewzdymające posiłki. Można zastosować np. lekkostrawną dietę półpłynną.

We wszystkich przypadkach warto zabrać ze sobą wcześniejszą dokumentację medyczną, szczególnie wcześniejsze wyniki badań USG. Samo badanie trwa od kilku do kilkudziesięciu minut i jest całkowicie niebolesne oraz bezpieczne.

W dniu badania nie musimy odstawiać żadnych leków. U osób z cukrzycą leczonych insuliną, nie podajemy insuliny krótkodziałającej (dziennej) na czas pozostawania bez posiłków. Ale w razie jakichkolwiek wątpliwości warto skonsultować się z lekarzem kierującym na badanie.

Czy USG Dopplera polecane jest jako badanie profilaktyczne? W jakim wieku warto wykonać pierwsze takie badanie?

DB: Tu raczej należy mówić nie o wieku, ale o objawach np. trudnościach z chodzeniem — tzw. chromanie przestankowe, zmiany w uciepleniu, czy sile kończyn. Szczególnym wskazaniem są żylaki kończyn dolnych. Warto wykonać takie badanie, jeśli obserwujemy, że jedna koniczyna zaczyna „chudnąć” lub robi się coraz słabsza.

Jeżeli chodzi o ogólny stan zdrowia, to na pewno wcześniej należałoby wykonać takie badanie przy obciążeniu cukrzycą, nadciśnieniem tętniczym, czy z wysokim poziomem cholesterolu.

Szczególną grupę stanowią osoby palące papierosy oraz z rodzinnym obciążeniem miażdżycą. Zwężenia z powodu złogów cholesterolowych i tworzenie się tzw. blaszki miażdżycowej, są szczególnym zagrożeniem dla zdrowia i życia pacjenta. Innym bardzo poważnym problemem są zakrzepy – mogą jednakowo występować w układzie tętnic oraz w układzie żył – o ile zakrzepy w układzie tętniczym mogą powodować zawał serca, udar mózgu oraz niedokrwienia czy martwice innych narządów, o tyle zakrzepy w układzie żylnym mogą grozić zatorem płucnym, który nierozpoznany na czas, kończy się zwykle zgonem pacjenta.

Czyli USG żył może nas uratować przed zatorem płucnym?

DB: W badaniu metodą Dopplera możemy wykryć zakrzepy w kończynach dolnych, gdzie lokalizuje się ok. 99% zakrzepów tworzących się w organizmie — jeżeli rozpoznamy zakrzepicę żył głębokich kończyn dolnych i wdrożymy na czas leczenie, uchronimy się przed zatorowością płucną. Dlatego tak ważne jest wczesne rozpoznanie i leczenie choroby, jaką jest zakrzepica, żeby w ogóle nie dopuścić do wystąpienia zatoru płucnego.

Dziękuję za rozmowę

DB: W razie jakichkolwiek pytań, czy wątpliwości zapraszam na badanie USG. W przychodni NZOZ Revita wykonujemy pełny zakres badań Dopplera, zarówno u dorosłych, jak i dzieci.

Rozmawiała: Eunika Bogucka
Foto: Karolina Moskała

Artykuły powiązane: 

Nasz blog "Promocja Zdrowia" ma charakter edukacyjno-informacyjny, ale nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Dokładamy wszelkich starań, aby prezentowane artykuły były poprawne merytorycznie i aktualne, jednak wszelkie decyzje związane z przebiegiem leczenia należą do lekarza oraz pacjenta i powinny być podejmowane po konsultacji ze specjalistą. Zachęcamy do kontaktu z naszymi lekarzami. Nie ponosimy odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu.