Nadciśnienie tętnicze a COVID-19 – na co uważać?

Nadciśnienie tętnicze i COVID-19 – jak się leczyć w okresie pandemii 

osoba trzymająca serce w dłoniach
Regularny kontakt z kardiologiem jest niezbędny w czasach pandemii Covid-19


Jak wynika z obserwacji lekarzy oraz danych statystycznych, osoby z chorobami towarzyszącymi narażone są na możliwy, cięższy przebieg COVID-19. Istotnym czynnikiem ryzyka są w tym wypadku choroby układu krążenia, cukrzyca, a także nadwaga i otyłość.

O sposobach postępowania z Pacjentami cierpiącymi na nadciśnienie tętnicze w dobie pandemii rozmawiamy z kardiologiem NZOZ Revita lek. Andrzejem Gębalą 

W jaki sposób Covid-19 zagraża osobom z wysokim ciśnieniem?

lek. A.Gebala kardiolog NZOZ Revita
lek. A.Gębala, kardiolog NZOZ Revita

AG: Wśród Pacjentów silny niepokój wywołują analizy, które jasno pokazują związek przebiegu choroby Covid-19 z występującymi u Pacjenta chorobami towarzyszącymi. Najczęściej jest to spowodowane przez cięższą, ogólną reakcję organizmu na zakażenia bakteryjne, czy wirusowe wśród osób z mniejszą odpornością związaną z wiekiem, chorobami towarzyszącymi, do których m.in. należy miażdżyca, nadciśnienie, czy ogólnym wyczerpaniem organizmu. Zdarza się, że u Pacjentów, którzy przechodzą COVID-19, może dojść do zagęszczenia krwi, co w konsekwencji może prowadzić do zatorowości płucnej, czy nawet zawału serca, ale są to przypadki sporadyczne, związane z niekorzystnymi reakcjami na infekcje.

Zbyt intensywna odpowiedź organizmu na czynnik wywołujący, może spowodować wzrost substancji wywołujących większą krzepliwość krwi, co w połączeniu z odwodnieniem daje efekt końcowy – zatorowość. Jednak nadmierna odpowiedź immunologiczna może zwrócić się przeciwko nam i doprowadzić do stanu zapalnego prawie każdego narządu, nie tylko serca i naczyń wieńcowych. Dobra wiadomość jest taka, że statystycznie takich reakcji nie jest dużo więcej niż wśród Pacjentów, którzy palą papierosy czy przez wiele lat przyjmują hormonalną terapię antykoncepcyjną. 

Trwają również intensywne badania nad hipotezą, że za ciężki przebieg Covid-19 odpowiada specyficzna mutacja genetyczna, która w połączeniu z chorobami przewlekłymi wywołuje stan zagrożenia życia.

Co robić gdy mam wysokie ciśnienie i zachorowałam na Covid-19?

AG: Osoby cierpiące na dolegliwości układu krążenia, które są pod stałą opieką kardiologiczną i regularnie przyjmują zapisane leki oraz monitorują ciśnienie, mogą zamienić wizyty stacjonarne w gabinetach, na zdalne konsultacje, czyli wizyty online lub porady telefoniczne jeżeli przebieg jest umiarkowany. W żadnym wypadku nie należy jednak rezygnować z kontaktu ze swoim lekarzem prowadzącym! Ani też nigdy samodzielnie nie przerywać przyjmowania leków, ani zmieniać ich dawkowania. Jeżeli czujemy się źle po prostu kontaktujemy się z lekarzme prowadzącym.

Do stałego wyposażenia domowej apteczki u takich Pacjentów powinien należeć lek na obniżenie ciśnienia, zapisany przez lekarza prowadzącego, ewentualnie zioła czy leki na uspokojenie – też uzgodnione z lekarzem. Podczas infekcji można korzystać z pulsoksymetru, pod warunkiem, że dysponujemy certyfikowanym urządzeniem, najlepiej zakupionym w aptece, a nie supermarkecie.  

Dlaczego osoby z wysokim ciśnieniem powinny korzystać pulsoksymetru gdy zachorują na Covid-19?

AG: Pacjenci z nadciśnieniem w sposób szczególnie uważny powinny śledzić objawy infekcji jeżeli zachorują na Covid-19. Do jednych z nich należy obserwacja poziomu saturacji, czyli nasycenia krwi tlenem. Typowy zakres nasycenia tlenem dla zdrowego Pacjenta wynosi około 96 do 99 procent. Jeśli odczyt tlenu we krwi spadnie do około 92 procent najwyższy czas, aby pilnie skontaktować się z lekarzem! Spadek poziomu saturacji może świadczyć o rozwijających się powikłaniach oddechowych, czyli np. rozwijającym się zapaleniu płuc.

Oczywiście pulskosymetry nie powinny być traktowane „jak wyrocznia” i nie trzeba od razu popadać w panikę jeżeli pokazują obniżony poziom saturacji. Wystarczy zwracać uwagę na tendencję spadkową w odczytach tlenu. Czyli jeżeli normalny poziom pokazuje raz 96, a raz 98 to nie ma powodów do zmartwień. Dopiero gdy poziom spada do 92, lub codziennie się obniża, to kontaktujemy się ze swoim lekarzem prowadzącym. Przy takim spadku poziomu tlenu, podczas oczekiwania na konsultację lekarza, ważne jest, abyśmy nie zalegali w łóżku, tylko zmieniali pozycję na siedzącą, na boki, tak aby ułatwić przepływ tlenu w płucach.

Trzeba też pamiętać, że „zły” odczyt pulsoksymetru może być związany z tym, że urządzenie jest źle nałożone na palec, ze zgrubiałym naskórkiem na bardzo spracowanych dłoniach, lakierem na paznokciach u pań, słabą baterią w urządzeniu czy niską jakością samego sprzętu. W takich sytuacjach należy powtórzyć badanie, a w razie wątpliwość po prostu skorzystać z teleporady, czy przyjść na wizytę do gabinetu.

Poziom tlenu to oczywiście jedyny parametr, który trzeba obserwować u siebie przy infekcji. Pacjenci kardiologiczni w trakcie każdej infekcji powinni cały czas monitorować swoje ciśnienie krwi i notować wyniki przez około 10-14 dni trwania infekcji.

Co jeszcze można zalecić osobom z chorobami towarzyszącymi?

AG: Przede wszystkim apeluję do wszystkich wciąż niezaszczepionych osób – przyjęcie szczepionki przeciw Covid-19 jest w tej chwili jedynym skutecznym środkiem redukującym ryzyko ciężkiego przebiegu Covid-19. Nie jest to rozwiązanie, które gwarantuje nam, że nie zachorujemy, ale wszyscy zaszczepieni pacjenci rzadziej trafiają do szpitala i umierają.

Ponadto osoby z nadwagą lub otyłością powinny zredukować swoją masę ciała. Być może ten przedłużający się stan pandemii zmotywuje nas wszystkich do konkretnych działań w tej sprawie. Zamiana 20 minut siedzenia na codzienne 20 minut spaceru, czy jazdy na rowerze, pracy w ogródku może przynieść ogromny efekt dla naszego zdrowia. Jeżeli ktoś od lat boryka się z problemem nadwagi, zalecam wizytę u dietetyka. Przy wsparciu takiej osoby o wiele łatwiej jest dokonać zmian. 

Dla osób palących, czy nadużywających alkoholu stan epidemii i potencjalnego zagrożenia zdrowia też powinien stać się bodźcem do zerwania z nałogiem. W takiej sytuacji mogą pomóc konsultacje z psychologiem, czy terapeutą uzależnień, który pomoże odkryć przyczynę nałogu i trudności związane z pozbyciem się go.

Ponadto należy przypomnieć sobie o stałych zaleceniach dla osób, które cierpią na choroby przewlekłe, czyli profilaktyczne szczepienie przeciw grypie, regularna dopasowana do możliwości aktywność fizyczna, ograniczenie spożycia soli, cukru, żywności typu fast food, tłustych mięs, czy produktów wysokoprzetworzonych np. konserw, kiełbas, kabanosów itp. W miejsce tych produktów warto wprowadzić świeże warzywa i owoce oraz kiszonki – około 5 porcji dziennie. Dieta obfitująca w owoce i warzywa przyczyniła się do poprawy ogólnego stanu zdrowia wielu moich pacjentów i to jest dobra wiadomość.

A co ze stosowaniem leków typu Ibuprofen jeżeli zachorujemy na Covid-19 i mamy wysokie ciśnienie?

AG: Pacjentom z nadciśnieniem obecnie poleca się Paracetamol jako lek na obniżanie temperatury i łagodzenia objawów infekcji wirusowej. Leki typu Ibuprofen należą do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), które mogą zwiększać ryzyko niewydolności serca. Przyjmowanie takich leków powinno odbywać się krótko i w możliwie najmniejszych skutecznych dawkach. Natomiast nie ma oficjalnych, potwierdzonych wyników badań, które potwierdzają związek między stosowaniem Ibuprofenu a cięższym przebiegiem Covid-19.

Doniesienia o szkodliwości tego leku pojawiały się na początku epidemii gdzie dla Pacjentów, jak również Lekarzy była – i nadal jest – to nowa choroba, której dopiero się uczymy. Specjaliści pierwotnie próbowali go stosować w dużych dawkach w leczeniu i profilaktyce, jednak lek nie okazał się skuteczny w tym charakterze. Zalecenia co do niego pozostają takie jak przed pojawieniem się koronawirusa.

Inne wskazania dla osób z nadciśnieniem?

AG: Bardzo ważne jest zachowanie spokoju, co łatwo się mówi, ale trudno wykonuje jednak stres, zmiany pogody, infekcje, środki przeciwbólowe, przeciwzapalne mogą powodować skoki ciśnienia, im więcej tych czynników tym częstsze i intensywniejsze zmiany ciśnienia.

Ponadto tacy Pacjenci nadal powinni stosować pozostałe środki ostrożności – mimo zniesienia tego obowiązku przez rząd – czyli unikać ciasnych, zatłoczonych pomieszczeń ze słabą wentylacją, utrzymywać dystans fizyczny, a w miejscach publicznych i środkach komunikacji nadal nosić maseczki i rękawiczki, nie dotykać twarzy, oczu, nosa oraz często dezynfekować ręce. 

Dziękuję za rozmowę. Na wizytę do tego specjalisty możesz umówić się telefonicznie: +48 601 555 644 lub przez portal Znany Lekarz. Zarejestruj się, zapraszamy!

Rozmawiała: Eunika Bogucka
Ostatnia aktualizacja: 03.02.2022 
Zdjęcie autorstwa: Engin Akyurt z Pexels

Artykuły powiązane:

 

Opublikowano: 10.06.2022

Nasz blog "Promocja Zdrowia" ma charakter edukacyjno-informacyjny, ale nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Dokładamy wszelkich starań, aby prezentowane artykuły były poprawne merytorycznie i aktualne, jednak wszelkie decyzje związane z przebiegiem leczenia należą do lekarza oraz pacjenta i powinny być podejmowane po konsultacji ze specjalistą. Zachęcamy do kontaktu z naszymi lekarzami. Nie ponosimy odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu.