USG – pytania najczęściej zadawane przez pacjentów

Druga część rozmowy z lek. Damianem Brzostowiczem, specjalistą medycyny rodzinnej oraz badań USG. Sprawdź czego nie wiesz o tym popularnym badaniu. Pierwszą część rozmowy możesz przeczytać tu.

Przejdźmy do tematów kobiecych. Panie często zastanawiają się, które badanie mają wykonać - USG piersi czy mammografię? Co Pan radzi?

portret lek.Damian Brzostowicz USG
lek. Damian Brzostowicz

Damian Brzostowicz: Przede wszystkim zachęcamy do regularnych badań piersi, gdyż rak piersi jest najczęstszym rakiem u kobiet. Badanie USG jest rekomendowane głównie dla kobiet z piersiami gruczołowymi i można je wykonać u każdej kobiety niezależnie od przyjmowanych leków, karmienia piersią czy po zabiegach.

Badanie mammograficzne jest preferowane u kobiet z piersiami o budowie tłuszczowej – w Polsce w ramach programu profilaktyki NFZ przewidziane jest badanie mammograficzne co 2 lata u kobiet w wieku 50-69 lat. W badaniu mammograficznym wykorzystujemy promieniowanie rentgenowskie, natomiast w badaniu USG nie ma promieniowania, dlatego jest bezpieczniejsze i można je wykonywać nawet u kobiet w ciąży. Po badaniu pacjentka dostaje informację, gdzie należy udać się z wynikiem, jakie będzie dalsze postępowanie, co ją czeka – np. biopsja grubo czy cienkoigłowa oraz w razie prawidłowego wyniku kiedy wykonać kontrolę. Co istotne, wynik badania jest dostępny od razu i po zakończeniu badania wydawany pacjentce. Warto zwrócić uwagę, iż USG piersi wykonuje się także u mężczyzn. Panowie cierpią z powodu raka piersi, ok. 100 razy rzadziej niż panie, ale niestety u mężczyzn pojawiają się czasem zaburzenia hormonalne z rozrostem piersi. Podobny efekt mogą wywoływać niektóre leki i takie zmiany w zakresie męskich piersi należy diagnozować.

A co z USG węzłów chłonnych, czy wykonywać to badanie w połączeniu z USG piersi?

Zgodnie ze standardami Polskiego Towarzystwa Ultrasonograficznego wykonujemy USG węzłów chłonnych pachowych razem z badaniem USG piersi – to dwa nierozłączne elementy badania. W NZOZ Revita zawsze w cenie badania piersi zawarta jest ocena węzłów chłonnych pachowych. Jeżeli pacjentka, ma wątpliwości czy lekarz wykona również badanie węzłów chłonnych warto go o to zapytać.

Jak przygotować się do badania USG?

Przygotowania wymaga tylko USG brzucha oraz badania naczyń wewnątrzbrzusznych, a szczególnie tętnic nerkowych. Badanie wykonuje się na czczo lub co najmniej 6 godzin po ostatnim posiłku. W dniu poprzedzającym badanie, najlepiej spożywać wyłącznie lekkostrawne posiłki. Na ok. dwie godziny przed badaniem trzeba wypić od 0,5 do 1 litra niegazowanej wody i starać się nie oddawać moczu minimum przez 1 godzinę przed badaniem.

Badanie USG piersi najlepiej wykonać w pierwszych dziesięciu dniach cyklu – licząc pierwszy dzień cyklu jako pierwszy dzień miesiączki.

Do USG tarczycy, serca oraz żył i tętnic, nie wymaga się specjalnych przygotowań z wyjątkiem tętnic i żył w jamie brzusznej, szczególnie tętnic nerkowych gdzie trzeba przygotować się jak do USG brzucha.

We wszystkich przypadkach warto zabrać ze sobą wcześniejszą dokumentację medyczną. Badania trwają od kilku do kilkudziesięciu minut, są niebolesne i bezpieczne dla organizmu.

Jeżeli przyjmujemy jakieś leki czy mogą mieć one wpływ na wynik badania? 

Niektóre leki mogą wpłynąć na badania USG. Przykładowo leki które powodują wzdęcia będą utrudniać ocenę narządów jamy brzusznej. Niezależnie od tego, nie zalecamy odstawienia żadnych leków przyjmowanych na stałe. W razie trudności związanych z lekami, ustalamy z pacjentem termin w przeciągu kilku dni na uzupełnienie badania po przygotowaniu i ustalonym np. nie przyjęciem danego leku w dniu badania lub przyjęcie go o zmodyfikowanej porze – tutaj działamy zgodnie z zasadami sztuki medycznej. Oczywiście w naszej przychodni takie uzupełniające badanie jest bezpłatne dla pacjenta.

Jak przygotować dziecko do badania USG?

Dzieciom poniżej 10 roku życia, nie podajemy żadnych posiłków na 3-4 godziny przed badaniem i staramy się aby nie oddawały moczu przez minimum 1 godzinę przed badaniem. Niemowlętom podajemy ostatni posiłek na 1-2 godziny przed badaniem. Dzieciom starszym należy wytłumaczyć na czym polega badanie, najlepiej pokazując, gdzie są umieszczone poszczególne narządy, które będą badane. Z dziećmi młodszymi można wspólnie, zbadać ulubione zabawki, naśladując przebieg wizyty u lekarza. W poczekalni można zająć uwagę dziecka, czytając mu książeczki czy zabierając ze sobą jego ulubioną zabawkę. Staramy się, aby w czasie badania dziecko nie płakało. Badanie jest niebolesne.

Ostatnie pytanie: jak często powinniśmy wykonywać badania USG?

Na pewno konieczne jest wykonanie badań dodatkowych jeśli jakieś schorzenie przebiega dłużej niż typowo, na przykład jeśli przy anginie powiększą się węzły chłonne to oczywiście nie przejmujemy się nimi i obserwujemy, ale jeśli powiększenie utrzymuje się 2-3 tygodnie po anginie to powinno nas to skłonić do wykonania badań dodatkowych. W przypadku wątpliwości dobrze jest zasięgnąć opinii lekarza rodzinnego, który zaleci wykonanie stosownych badań w tym także badań USG.

Brak jest „sztywnych wytycznych” co ile wykonywać badania USG, lecz zdrowy rozsądek sugeruje, aby osoby zdrowe przynajmniej raz na kilka lat wykonały podstawowe badania, w tym minimum USG jamy brzusznej. Wszytkim kobietom zaleca się, aby po 30 roku życia regularnie wykonywały USG piersi co rok, a w przypadku dodatniego wywiadu rodzinnego już od 20 roku życia. Podsumowując należy podkreślić, że USG jako niebolesne i całkowicie bezpieczne badanie, często jest wystarczające aby potwierdzić lub wykluczyć daną chorobę i podjąć właściwe leczenie.

Dziękuję za rozmowę.

Dziękuję i zapraszam na badania.

Artykuły powiązane: