Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa – objawy i leczenie

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa – diagnostyka i leczenie

Ból kręgosłupa to dość powszechna dolegliwość. Statystyki pokazują, że ok. 50-80% dorosłej populacji doświadcza epizodycznego bądź stałego bólu kręgosłupa. Za część tych dolegliwości odpowiadają między innymi wady postawy, często dotykające osoby młode oraz mechaniczne przeciążenia kręgosłupa, wynikające z pracy w niekorzystnych pozycjach oraz siedzącego trybu życia. Przy tego rodzaju dolegliwościach najlepiej skonsultować się z lekarzem ortopedą bądź lekarzem rehabilitacji.
 
Jednak źródłem problemów z kręgosłupem mogą być również zmiany chorobowe pojawiające się w stawach kręgosłupa. Takie dolegliwości mogą być powodowane m.in. zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa (ZZSK), inaczej nazywanym chorobą Bechterewa.
 
O zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa rozmawiamy z naszym specjalistą reumatologiem, lek. Małgorzatą Helon.

Jakie dolegliwości ze strony kręgosłupa mogą wskazywać na to, że cierpimy na zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa? Jakie są objawy ZZSK? 

lek.M.Helon reumatolog NZOZ Revita
lek. Małgorzata Helon, reumatolog NZOZ Revita

lek. Małgorzata Helon: Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa to jednostka chorobowa z grupy spondyloartropatii. Spondyloartropatie to choroby, w których dochodzi do przewlekłego zapalenia stawów krzyżowo-biodrowych, kręgosłupa, stawów obwodowych, przyczepów ścięgnistych takich jak ścięgno Achillesa oraz zmian zapalnych w innych narządach, np. oku, jelitach, skórze. Do tej grupy chorób zalicza się także łuszczycowe zapalenie stawów, reaktywne zapalenie stawów, zapalenie stawów w przebiegu nieswoistych zapaleń jelit. Spondyloartropatie charakteryzują się większą częstością występowania antygenu HLA B27 niż w populacji.
 
W ZZSK typowo występuje przewlekły ból kręgosłupa o charakterze zapalnym, który nasila się w nocy i nad ranem. Jest to taki rodzaj bólu, który może nas wybudzać w nocy. Ulgę przynosi wysiłek fizyczny, jednak po odpoczynku nie ma poprawy.
 
Początek ZZSK jest często trudny do uchwycenia, objawy z czasem się nasilają, choroba zajmuje kolejne odcinki kręgosłupa, powoduje ograniczenie ruchomości kręgosłupa, a nawet całkowite jego usztywnienie. Przykładowo głęboki oddech, kaszel powodują ból. Pacjent traci fizjologiczne krzywizny kręgosłupa, plecy wyglądają jak wyprasowane. Może dojść do zapalenia stawów skokowych, kolanowych bądź przyczepów ścięgnistych. Objawom towarzyszy poczucie ogólnego zmęczenia, osłabienia. Jeżeli obserwujemy u siebie któryś lub kilka z wymienionych objawów, szczególnie nasilające się bóle w nocy, czy nad ranem, należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza reumatologa.

Kogo najczęściej dotyka zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa?

MH: Najczęściej chorują młodzi mężczyźni, natomiast zachorowania wśród kobiet też się zdarzają. Punktem odcięcia początku objawów jest wiek 45 lat, po którym już nie obserwuje się zachorowań na tę chorobę.

Co robić w sytuacji gdy podejrzewamy u siebie ZZSK?

MH: Tak, jak wspomniałam wyżej, jeżeli cierpisz na zapalny ból kręgosłupa, który ma inny charakter niż ból nieswoisty (czyli taki któremu nie da się przypisać jakiegoś konkretnego czynnika sprawczego) należy skonsultować się z reumatologiem. Podobnie w przypadku obciążenia rodzinnego, występowania zapalenia przedniego odcinka błony naczyniowej oka, nieswoistych zapaleń jelit z dolegliwościami bólowymi stawów.

Jak wygląda diagnostyka zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa?

MH: Na pierwszej wizycie przeprowadzany jest szczegółowy wywiad, rozmawiamy na temat objawów, chorób towarzyszących, stosowanych leków, obciążeń rodzinnych. Kolejnym krokiem jest badanie fizykalne, ocena ruchomości układu ruchu. Do wykonania są podstawowe badania laboratoryjne w tym ocena wskaźników zapalnych, badanie genetyczne antygenu HLA B27 oraz badania obrazowe – rentgen bądź rezonans magnetyczny stawów krzyżowo-biodrowych. Jeżeli dysponujemy starszymi wynikami badań, warto je przynieść na wizytę.

Jakie są dostępne metody leczenia ZZSK?

MH: Podstawą jest edukacja oraz regularne wykonywanie ćwiczeń pod opieką rehabilitanta oraz w domu. W leczeniu farmakologicznym pierwszą linią są leki z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych w pełnych dawkach. Jeżeli efekt ich działania jest niezadowalający, występują przeciwwskazania bądź działania niepożądane to kolejnym krokiem jest leczenie biologiczne, będące przełomem we współczesnej reumatologii.Są to leki, które w sposób wybiórczy hamują czynniki zapalne.

Czy są jakieś sposoby na podniesienie komfortu życia chorego?

MH: Ważny jest zdrowy styl życia, aktywność fizyczna, która zmniejsza natężenie bólu, rzucenie palenia, dbanie o eliminowanie wszystkich potencjalnych ognisk zapalnych, czyli np. regularne wizyty u stomatologa. Wsparciem może być też zmiana diety – warto udać się do dietetyka, który opracuje dla nas dietę, która będzie lekkostrawna i uwzględniająca produkty o właściwościach przeciwzapalnych i wspierających system odpornościowy. Szczególnie istotne jest to u chorych z nieswoistym zapaleniem jelit. Ponadto – tak jak w każdej innej chorobie – dbamy o regularne rytmy dobowe, wysypianie się, stałe pory posiłków i redukcję stresu.

Jak długo może trwać leczenie zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa i czy możliwa jest remisja choroby?

MH: Istotne jest jak najwcześniejsze postawienie rozpoznania przez reumatologa i włączenie leczenia, aby choroba dalej nie postępowała, nie upośledzała sprawności ruchowej, nie niosła za sobą powikłań. Celem leczenia jest osiągniecie remisji i jest to możliwe przy rzetelnej współpracy pacjenta z lekarzem prowadzącym, regularnych wizytach kontrolnych oraz stosowania się do zaleceń lekarskich.

Jeżeli podejrzewasz u siebie zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa lub masz pytania dotyczące tej choroby, zarejestruj się na wizytę do reumatologa NZOZ Revita. Zadzwoń: +48 601 555 644

Opracowanie: Eunika Bogucka
Zdjęcie: Karolina Moskała
oraz Karolina Grabowska
Ostatnia aktualizacja: 05.09.2021 

Artykuły powiązane:

Nasz blog "Promocja Zdrowia" ma charakter edukacyjno-informacyjny, ale nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Dokładamy wszelkich starań, aby prezentowane artykuły były poprawne merytorycznie i aktualne, jednak wszelkie decyzje związane z przebiegiem leczenia należą do lekarza oraz pacjenta i powinny być podejmowane po konsultacji ze specjalistą. Zachęcamy do kontaktu z naszymi lekarzami. Nie ponosimy odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu.